Paul Kempen is sinds 2006 betrokken bij glasvezelcampagnes in Nederland. Onder zijn supervisie werden er in 21 gemeentes vraagbundelingscampagnes georganiseerd en glasvezelnetwerken aangelegd.
Onlangs werd bekend dat er circa 137 glasvezelinitiatieven door burgers in Nederland zijn opgestart. De reden laat zich raden: commerciële telecompartijen hebben geen interesse om die, veelal, dorpen en buitengebieden te verglazen. Te duur. Huizen liggen te ver uit elkaar. Veel bomen, spoorwegen en beken waar je onderdoor moet graven et cetera. 137 initiatieven. Dat zegt nogal wat. Het zegt in ieder geval dat de kwaliteit en/of snelheid van het internet van heel veel mensen zoveel irritatie opwekt dat ze besloten hebben zelf een oplossing voor hun probleem te zoeken. Of, omdat ze onvoldoende vertrouwen hebben in de huidige telecomnetwerken en twijfelen over de toekomstbestendigheid ervan. De twijfel en irritatie is kennelijk groot genoeg dat ze zich vol overtuiging in een slangenkuil storten zonder te weten hoe ze daar ooit weer levend uit komen.
‘Telecombedrijfje spelen’
Het Groningse duo prof. Strijker en dr. Salemink verricht al een tijdje onderzoek naar glasvezelprojecten op het platteland. ‘Veel coöperaties worden gestart door mannen van in de zestig die ‘denken dat ze wel even voor telecombedrijf kunnen spelen’, zegt onderzoeker Salemink. Zij komen bedrogen uit. Sommige vrijwilligers zijn in cruciale weken 50 uur per week in de weer. Voor 3000 aansluitingen hebben ze al snel € 9 miljoen nodig. Ze moeten onderhandelen met banken, providers, aannemers aansturen en vergunningen regelen. Wie steun krijgt van de gemeente of provincie, moet aan allerlei aanbesteding- en staatssteunregels voldoen.
'Al deze eisen gaan de pet van de vrijwilligers ver te boven', zegt Strijker. 'Eigenlijk vraagt de overheid aan burgers om zelf telecombedrijven te starten', zegt collega Salemink.
Project duurt circa drie jaar
Toch is het realiseren van een glasvezelnetwerk in je eigen gemeente geen ‘rocket science’. Het gaat er vooral om dat je de juiste stappen op het juiste moment zet. Én dat je tijdsdruk vermijdt. Want tijd heb je nodig. Veel tijd. Juridische trajecten zoals staatssteun-toetsing of Europees aanbesteden nemen altijd meer tijd in beslag dan dat je aanvankelijk verwacht. Daarnaast moet je de samenwerking met de gemeente opzoeken. Besluitvormingsprocessen bij overheden duren meestal ook langer dan je wilt.
De hele voorbereiding tot start aanleg duurt meestal twee jaar. En als de vraagbundeling succesvol is verlopen, kun je daarna beginnen met de aanleg van het glasvezelnetwerk. De aanleg zelf duurt circa een jaar. Dus wil je een glasvezelnetwerk in jouw gemeente, trek er dan drie jaar voor uit.
Vraagbundelen
Voordat je tot de aanleg van een netwerk over kunt gaan, zijn er ook nog andere taken die je eerst met een positief resultaat moet afronden. Denk daarbij aan het werven van vrijwilligers die je meehelpen het vele werk te verzetten. Deze mensen moet je eerst opleiden zodat ze allemaal hetzelfde kennisniveau hebben. Je wilt immers voorkomen dat de ambassadeur met de mond vol tanden komt te staan bij de eerste de beste vraag over glasvezel. Want veel vragen gaan ze krijgen. Dat is zeker. Tijdens de zogenaamde vraagbundelingscampagne worden informatieavonden gehouden. Daar worden de ambassadeurs door hun buurtgenoten uitgevraagd over glasvezel. Maar ook tijdens verjaardagsfeestjes, op het schoolplein en langs de lijn. Wanneer de vraagbundeling goed gelanceerd wordt, zal het vier à vijf maanden nergens anders over gaan dan glasvezel!
Tijdens de campagne, die meestal een maand of vier duurt, vraag je aan de inwoners of ze willen overstappen op glasvezel. De overstap bekrachtigen ze met het afsluiten van een contract bij een (nieuwe) provider die telefonie, internet en tv op het aan te leggen glasvezelnetwerk gaat leveren.
Aan de slag
Wanneer je niet wilt wachten tot een netwerkeigenaar in jouw gemeente aan de slag gaat met glasvezel, start je met de inventarisatie van alle taken en maak je een ruime planning. Ga opzoek naar medestanders die er, net als jij, tijd voor vrij willen maken en overtuigingskracht bezitten. Laat je niet ontmoedigen en neem gerust contact met me op als je vastloopt.